De AI-ontslaggolf van 2025/2026: Is het een efficiëntieslag of een existentiële crisis?

We hoorden het jarenlang: “AI zal banen niet overnemen, maar mensen die AI gebruiken zullen mensen vervangen die dat niet doen.” Begin 2026 moeten we concluderen dat de werkelijkheid rauwer is. De ‘grote herijking’ op de arbeidsmarkt is in volle gang. Grote techreuzen en financiële instellingen schrappen niet langer banen vanwege een slechte economie, maar vanwege een nieuwe, digitale collega die nooit slaapt.

Van experiment naar executie

In 2023 en 2024 experimenteerden bedrijven met ChatGPT en andere generatieve tools. In 2025 zagen we de omslag naar volledige integratie. Dit vertaalde zich direct naar de cijfers. Amazon schrapte eind vorig jaar 14.000 banen in een poging de organisatie “platter” te maken. Volgens het World Economic Forum verwacht inmiddels 40% van de werkgevers hun personeelsbestand in specifieke rollen te verkleinen door automatisering.
De meest spraakmakende casus blijft Klarna. Door hun klantenservice grotendeels te laten draaien op AI, konden zij hun personeelsbestand met bijna een derde inkrimpen, terwijl de winstgevendheid steeg. Het is een blauwdruk geworden voor de moderne CEO, maar een waarschuwing voor de moderne werknemer.

Wie loopt er echt gevaar?

Lange tijd dachten we dat de “blauwe boorden” (handarbeid) het eerst aan de beurt waren. De cijfers van eind 2025 laten echter zien dat de impact juist het grootst is bij de kenniswerkers.

  • Klantenservice: AI-modellen handelen nu tot 80% van de vragen autonoom af.
  • Junior Developers: Nu 25% van de code door AI wordt geschreven (bron: GitHub), is de vraag naar junior programmeurs historisch laag.
  • Financiële analisten: Bij banken als ING zien we dat data-entry en basisanalyses volledig zijn overgenomen door algoritmen.

Is er te snel ontslagen? De boemerang-trend

Uit data van platform Visier blijkt dat ruim 5% van de ontslagen werknemers binnen zes maanden weer wordt teruggehaald. Waarom? Omdat bedrijven de “menselijke context” misten. AI kan een rapport schrijven, maar begrijpt de politieke nuance bij een klant niet. Het kan code schrijven, maar ziet de ethische implicaties niet.
Dit suggereert dat we niet naar een wereld zonder werk gaan, maar naar een wereld met een enorme vaardigheden-mismatch. Volgens McKinsey zal tegen 2030 bijna 40% van onze huidige vaardigheden verouderd zijn.

Wat nu?

De angst voor ontslag is reëel, maar de oplossing ligt niet in verzet. De cijfers laten zien dat de vraag naar AI-experts en mensen met sterke “soft skills” (empathie, kritisch denken, leiderschap) groter is dan ooit.
De echte vraag is niet of AI je baan komt halen, maar of jij je sneller ontwikkelt dan het algoritme dat je werk probeert te doen.